ساعت ۵:۴۶ صبح روز ۱۷ ژانویه ۱۹۹۵ زلزله ای با قدرت ۷.۳ درجه در مقیاس ریشتر شهر کوبه ژاپن را به مدت فقط ۲۰ ثانیه لرزاند و به شدت نابود کرد. بیش از ۶هزار نفر در ۲۰ ثانیه کشته شدند ؛ بیش از ۴۳ هزار نفر زخمی شدند و ۳۰۰ هزار نفر بیخانمان شدند. بیش از یکصد میلیارد دلار خسارت مالی به بار آمد.
زلزله ای با این قدرت اگر در تهران رخ بدهد بدون شک آسیب های بسیار بیشتری به بار خواهد آورد.
صبح روزیکشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۲ یعنی ۲۹ سال بعد از زلزله کوبه ژاپن در یک اقدام شهرداری تعداد زیادی از ساختمان های در حال ساخت و نیمه کاره در منطقه ۱۹ تهران تخریب شد و در حین تخریب غیر اصولی تعدادی انسان جان خود را از دست دادند. خبر ناراحت کننده ای بود اما پس از چند روز از گذشت این حادثه و آرام شدن شرایط و به همراه همکاران خود در مرکز ملی مقاوم سازی ایران همانند بررسی های انجام شده روی سازه ساختمانهای تخریب شده در حادثه پلاسکو؛ زلزله کرمانشاه ؛ حادثه متروپل و... اقدام به بررسی وضعیت عملکرد سازه ها و بالاخص جوشهای تخریب شده نمودیم.
جوشهای اجرا شده سازه های فلزی در بسیاری از نقاط شکسته و بسیار آسیب دیده بود و این موضوع بسیار نگران کننده و هشدار دهنده بود که سازه های جوشی و اسکلت فلزی ساخته شده با این کیفیت و روش توانایی و تحمل زیادی در این تخریب نداشته و به راحتی درهم فروریخته و متلاشی شده بودند.
اما نکته ای که بسیارجالب و قابل توجه بود مقاومت بالای سازه های ساخته شده با بتن بود و ساختمانهایی که با همان روش تخریب ساختمانهای اسکلت فلزی تخریب شده بودند ولی بسیار پایدارتر و مقاومتر بودند. به گفته شاهدان عینی زمان بسیار زیادی برای تخریب سازه های بتنی نسبت به فلزی صرف می شده است و همچنین سازه های بتنی تخریب شده همانند سازه های فلزی دچار فروپاشی و ریزش کامل نشده بودند. در بررسی های دقیق تر و نزدیک مشاهده شد که اتصالهای ستونها به صورت یکپارچه و جوش شده با روش جوشکاری فورجینگ سر به سر میلگرد اجرا شده بودند.
با توجه به پایین بودن قیمت فروش آپارتمان در این منطقه و تمایل سازنده ها به کاهش هزینه های ساخت با استفاده از جوش فورجینگ جهت حذف اورلپ ؛ تمامی سازه های بتنی در این منطقه به جای اورلپ جوش فرجینگ شده بودند و اینکارباعث شده بود که ساختمانها به صورت ناخواسته در برابر زلزله و بارهایی همچون تخریب انجام شده مقامسازی شده بودند.
با بررسی حدود ۴۰۰ جوش قابل مشاهده در ۲ ساختمان در حال آوار برداری مشاهده گردید که هیچ یک از میلگردهای سایز ۲۲ و سایز ۲۵ با برند فولاد هیربد از محل وصله و اتصال آسیبی ندیده و به بهترین وضع جوشها پابرجا و سالم بودند.
این مشاهده برای اینجانب که حدود ۱۸ سال از عمر و سرمایه خود را در راه گسترش جوشکاری صحیح و بالاخص گسترش و آموزش تکنولوژی جوشکاری فورجینگ سر به سر میلگرد در ایران به عنوان عامل نجات دهنده جان انسانها در هنگام زلزله گذاشته ام بسیار خوشحال کننده و باعث افتخار بود.
طبق بررسی های و پرس و جوهای انجام شده از مالکین ساختمانهای تخریب شده موفق به شناسایی پیمانکاران اجرای جوش فورجینگ سر به سر میلگرد این ساختمانها شدم که با افتخار از دوستان و همکاران آموزش دیده و دارای گواهینامه فنی حرفه ای فورجینگ و عضو انجمن صنفی جوشکاران فورجینگ سر به سر میلگرد استان تهران بودند.
حال مطمعین تر از گذشته میدانم و اعلام میکنم یکی از راههای گذر از زلزله های پیش رو و کاهش هرچه بیشتر تلفات جانی و مالی درزلزله حتمی و قریب الوقوع تهران که به مراتب خظرناک تر از زلزله کوبه ژاپن خواهد بود رونق بیشتر و استفاده گسترده تر از توان و ظرفیت جوشکاران فورجینگ سر به سر میلگرد در تمامی پروژه های ساختمانی و عمرانی است.
امیرقاسمی
کارشناس و مدرس جوشکاری فورجینگ سر به سر میلگرد
۲۲ مرداد ۱۴۰۲
